امروزه حفاظت از کالا های نرم افزاری و جلوگیری از تکثیر غیر قانونی اهمیت خاصی پیدا کرده است. در تکثیر نرم افزار، ماده اولیه تولید نرم افزار که همان زمان، دانش و سرمایه پدید آورندگان نرم افزار است مصرف نمی شود، در نتیجه با هزینه ناچیز می توان آن را به تعداد بیشماری تکثیر کرد.
دولت ها با وضع قانون کپی رایت نرم افزاری سعی در حفظ حق پدید آورندگان نرم افزار و جلوگیری از تکثیر غیر قانونی آن دارند، با وجود این حتی در کشور هایی که این قانون وجود دارد نیز آمار تکثیر غیر قانونی نرم افزار بسیار بالاست؛ برای مثال در کشور آلمان 87 درصد نرم افزار ها به صورت غیر مجاز کپی می شوند. از این رو تولید کنندگان نرم افزار، اقدام به قفل گزاری نرم افزار های خود می کنند.
چه نوع قفل های برای نرم افزار وجود دارد؟
قفل ها یی که برای حفاظت نرم افزار استفاده می شوند به طور کلی به سه دسته تقسیم می شوند:
قفل های سخت افزاری:
قفل سخت افزاری، یک قطعه سخت افزاری است که به یکی از درگاه های (Port) کامپیوتر وصل می شوند و نرم افزار در صورت وجود قفل شروع به کار می کند.
شکستن اینگونه قفل ها نسبت به قفل های دیگر سخت تر است (که البته بسته به نوع و قیمت قفل دارد). این گونه قفل ها گران هستند و به دلیل قیمت بالایشان قابلیت استفاده در هر نرم افزاری را ندارند، زیرا در اکثر موارد قیمت قفل چندین برابر قیمت نرم افزار است. همچنین شرکتی که از این گونه قفل ها استفاده می کند هیچ اطلاعاتی از مشتری و کاربر نهایی دریافت نمی کند. از طرفی فروش آنلاین محصولاتی که از قفل سخت افزاری استفاده می کنند محدود است زیرا تولید کننده مجبور به ارسال فیزیکی قفل می باشد.
قفل های روی CD:
در این روش اطلاعات به صورت خاصی روی CD ذخیره می شوند که کپی CD به روش های شناخته شده ممکن نباشد.
این گونه قفل ها ارزان هستند ولی به سادگی می توان آنها را شکست (حتما با نرم افزار هایی مانند Clone CD آشنا هستید). برای شکستن اینگونه قفل ها حتی نیازی ندارید که متخصص کامپیوتر باشید. در واقع مسابقه ای میان کسانی که این گونه قفل ها را تولید می کنند و کسانی که نرم افزار های شکستن اینگونه قفل ها را می نویسند در جریان است. اگر نسخه فعلی نرم افزار Clone CD شما بعضی CD ها را که از اینگونه قفل ها دارند را کپی نمی کند، کافی است منتظر نسخه جدید آن باشید.
این قفل ها نیز مانند قفل های سخت افزاری هیچ گونه اطلاعاتی از مشتری و کاربر نهایی دریافت نمی کند و از طرفی فروش آنلاین محصولاتی که از این قفل ها استفاده می کنند محدود است زیرا تولید کننده مجبور به ارسال فیزیکی CD می باشد.
قفل های اینترنتی:
در این روش نرم افزار به یک سایت در شبکه اینترنت وصل می شود و در صورت تایید کاربر توسط آن سایت، اجازه کار با نرم افزار به کاربر داده می شود.
امروزه با فرا گیر شدن اینترنت، قفل های اینترنتی به دلیل ارزانی و قابل اعتماد بودن جای خود را باز کرده اند. این قفل ها در صورتی که به درستی استفاده شوند دارای امنیت بالا و قیمت ارزان می باشند. شکستن اینگونه قفل ها بسیار مشکل است، البته به شرط آنکه از آنها به درستی استفاده شود.
یکی دیگر از قابلیت های اینگونه قفل ها توانایی شناسایی کاربر می باشد؛ تولید کننده نرم افزار می تواند علاوه بر نام کاربر، اطلاعات شناسایی دیگری مانند نام کاربر، سن، پست الکترونیکی و غیره را دریافت کنند، همچنین فروش آنلاین نرم افزار به هر جای دنیا به راحتی امکان پذیر است.
مشکلات استفاده از قفل های نرم افزاری بر پایه DLL
راه اندازی و استفاده از قفل های موجود که بر پایه DLL می باشند بسیار مشکل می باشند و نیاز به برنامه نویسی و تغییر در کد برنامه را دارند، همچنین قفل هایی که از این روش استفاده می کنند، امنیت بالایی ندارند و در واقع مسوولیت اصلی نصب اینگونه قفل ها به عهده استفاده کننده می باشد. برای نمونه استفاده کننده باید اطمینان حاصل کند که آیا DLL مورد استفاده عوض شده یا خیر. معمولا هکر ها با عوض کردن DLL به راحتی قفل نرم افزار را باز می کنند؛ چک کردن فایل DLL قفل، خود پیچیدگی های خاص خود را دارد.
یکی دیگر از عیب های مهم دیگر اینگونه قفل ها این است که کد نرم افزار حتما باید موجود باشد این بدین معنی است که شما نمی توانید اینگونه قفل ها را روی محصولات شرکت های دیگر نصب کنید (مانند بازی هایی که در خارج کشور تولید می شوند).
شکستن اینگونه قفل های ساده می باشند، زیرا کد ماشین نرم افزار و سایر منابع آن رمز گزاری نمی شود و به سادگی می توان عمل مهندسی معکوس روی آن انجام داد و دستورات چک قفل را حذف کرد، به گونه ای که نرم افزار بدون قفل کار کند. همچنین برخی از منابع نرم افزار مانند عکس ها، صدا ها و متن ها به سادگی قابل استخراج است.
